Liszt’in Kız Öğrencileri

244 okuma

1846 Münih doğumlu Sophie Menter, Liszt’in en favori kız öğrencisiydi. Güçlü tekniği ile Parisin müzik otorileri tarafından “Liszt’in reenkarnasyonu” olarak anılan Menter, Tausig ve von Bülow ile çalıştıktan sonra 1869 yılında Liszt’e gelmiştir. Liszt, öğrencisi hakkında “Hiçbir kadın ona dokunamaz” derken Kopenhag’da öğrencileri atlarını çözer, arabasını çekerek Sophie’yi dolaştırırlardı. Eleştirmen Walter Niemann Menter hakkında şöyle yazar: “Liszt vari bir ton, tuşlar üzerinde maskülen bir yoğunluk, teknik ve ruh bir arada…”. George Bernard Shaw daha ileri giderek “Paderewski’yi geride bırakan” bir etki yarattığını söyler. Menter’i canlı olarak izleyen Amerikalı piyanist Amy Fay’in 11 Aralık 1870’de ailesine yazdığı mektuptan alıntı: “Önce ki gün bir bayan piyanisti dinledim, kendisi süper çalıyor ve hızla ünü yayılıyor. İsmi Bayan Menter, Münih’ten. Liszt, Tausig ve Bülow’un öğrencisi olmuş. Düşünsenize! Ne hocalar ama! Onu fena halde kıskandım. Her şeyi kalpten ve güzel bir anlayış ile çalıyor. Tüm konseri tek başına verdi, en sonunda ise Tausig ile beraber iki piyanoda düet çaldılar. Tausig gibi efsane bir piyanist ile düet yapacak seviyede olduğunu düşününce insan… İcra sonunda Tausig onu seyircileri selamlaması için öne davet etti. Sorgulayan bir bakış attıktan sonra, ondan bir basamak aşağıya adım attı. Bu saygı jestini tüm seyirciler gibi Tausig’de tebessüm ile alkışladı. Mehlig için harika bir tekniğe sahip olduğu söyleniyor ancak hem ona hem de Topp’a göre çok ileri seviyede”. Sahnede kendini göstermekten çekinmeyen Menter için Edward Baxter Perry’nin 1890 yılındaki anekdotu şöyledir: “50’li yaşlarını doldurmuş olmasına rağmen 16 yaşında bir kız edasıyla giyinmişti; üzeri mücevher doluydu!”. 1872 yılında ünlü çelist David Popper ile evlenen Menter, 1886 yılında boşanmıştır.

Henüz 12 yaşındayken Liszt ile tanışan Adele aus der Ohe, 1877-1884 yıllarında onun öğrencisi olarak çalışmıştır. Önceside Kullak ile çalışan Adele’nin performansını dinleyen ünlü piyanist Amy Fay’in izlenimleri kâğıda şöyle dökülür: “küçük, bilge bir peri. Henüz 10 yaşlarında… Dün onu Beethoven konçertosu çalarken dinledim, Moscheles’in kadansı ile mükemmel bir icraydı” Adele, 1886 yılında Amerika Birleşik Devletleri’ne ayak basar ve oldukça popüler bir sanatçı olarak ilgi görür. Amerika turnesi tam 17 sezon sürmüştür. 1891 yılında, Tchaikovsky’nin si bemol minör konçertosunu yine Tchaikovsky yönetiminde Carnegie Hall’de çalan aus der Ohe, 1899 yılında Boston’da Brahms’ın si bemol konçerto sunuda icra etmiştir. Adele’nin gücünü daha iyi anlamak için 9 Mart 1891 tarihli resital programını paylaşmakta fayda görüyorum: Beethoven – Waldstein, Chopin – Si bemol minör sonat, Schumann – Fantezi, Liszt – Don Juan Fantezi-

Rus asıllı küçük Vera Timanoff henüz 15 yaşındayken Tausig ile piyano çalışmıştır. Kış rüzgârı etüdünü icrası hocasını da etkilemiş olmalı ki Tausig sınıfında “Ben daha iyi çalamazdım” demiştir. İkinci hocası Liszt üzerinde de hayranlık bırakan Timanoff sanılanın aksine konser piyanistliği kariyerini değil St. Petersburg’da öğretmenliği tercih etmiştir. –

Julie Rive-King ilk Amerikan asıllı ‘harika’ piyanisttir. 1857 doğumlu Julie, oldukça başarılı bir kariyer yapmıştır. İlk konserlerini 8 yaşında vermeye başlayan Julie, William Mason ve Sebastian Bach Mills ile çalışması için New York’a getirilmiştir. Takvimler 1872 yılını gösterdiğinde modaya uygun şekilde Avrupa’ya giden Julie burada Liszt ile çalışmış ve 1875 yılında tekrar Amerika’ya dönmüştür. Kariyeri boyunca yaklaşık 4000 resital veren sanatçı, 500 defa orkestra ile sahne almıştır. 1844 yılında Louisiana – Amerika’da doğan Amy Fay’in kariyeri, piyanistliğinden çok Almanya’da süregelen müzikal yaşantı ile ilgili tuttuğu notlardan doğmuştur. 1869 yılında Avrupa’ya giden Amy, Tausig, Kullak, Liszt ve Deppe gibi ünlü isimlerle çalışmıştır. Vatanından uzak kaldığı sürede yazdığı mektuplar “Music Study in Germany” başlığı altında yayımlanmıştır. Chicago’ya yerleşen Fay, burada ustalık sınıfı dersleri vermiş, bu ders-resital niteliğinde ki performanslarına ise “piyano sohbetleri” ismini vermiştir. 1928 yılında vefat eden sanatçının “Music Study” kitabı yirmiden fazla basım görmüştür.

YORUM YAP

Your email address will not be published.